36phophuong.vn     
Trang chủ
Xa lộ thông tin
Cuộc sống
Thăng Long-Hà Nội
Phố Hà Nội
Nét văn hóa
Những giá trị bảo tồn
Cải tạo, tu bổ, bảo tồn
Quy hoạch - Đô thị
Địa lý- phong thủy
Diễn đàn
Người đẹp
Thời trang
Du lịch
Sức khỏe
Ẩm thực
thư giãn
Mỹ thuật
Góc học tập
Trang ảnh xưa
 Hà Nội xưa
 Việt Nam xưa
Góc chụp ảnh
Trang chủ > Trang ảnh xưa > Hà Nội xưa >
  Nghề giấy dó Yên Thái xưa Nghề giấy dó Yên Thái xưa , 36phophuong.vn
 
Nghề giấy dó Yên Thái xưa

 Trong kho tàng bưu ảnh Việt Nam thời thuộc Pháp có rất nhiều bức với chú thích Village du Papier (Làng Giấy). Điều gì đã thu hút sự chú ý của người Pháp đến vùng đất phía nam Hồ Tây này.  Ta sẽ tìm thấy câu trả lời khi sắp xếp các bức ảnh theo trình tự các công đoạn sản xuất giấy dó.

 

 

 

 


Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Trấn Võ, canh gà Thọ Xương
Mịt mù khói tỏa ngàn sương
Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây Hồ
001
Vùng đất ven sông Tô Lịch xưa có nhiều làng làm giấy cổ truyền như Đông Xá, Hồ Khẩu, Nghĩa Đô nhưng nổi tiếng nhất nhất là làng Yên Thái, còn gọi là làng Bưởi, nghề giấy nơi đây được ghi vào sử sách từ thế kỉ XV.
002.Hanoi - Village du papier
Quang cảnh làng giấy với những lán sản xuất. Người làng Yên Thái chọn ven bờ sông Tô Lịch để làm nơi sản xuất vì các khâu sản xuất giấy cần rất nhiều nước.
003
Nguyên liệu chính để làm giấy là vỏ cây dó tươi. Cây dó chỉ có ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc, người ta phải ngược sông Thao đến tận Cao Bằng, Thái Nguyên, Tuyên Quang để mua dó và cũng chỉ mua vào tháng 8 đến tháng 10 âm lịch vì đây là thời gian vỏ dó tự tróc ra nên mới thu hoạch được. Dó mang về, lột tiếp lớp vỏ đen, lấy lượt vỏ trắng ngâm nước vôi 24 tiếng mùa hè, 36 tiếng mùa đông.
004
Phụ nữ và các bé gái tuốt dó nguyên liệu.
005.
Sau khi ngâm, dó được vớt ra, bó thành từng mớ, rồi lại được tiếp tục ngâm vào các bể với nước vôi đặc từ 3 - 5 giờ.
006
Sau đó được chuyển vào vạc nấu cách thủy 15 - 20 tiếng.
007
Quanh cảnh làng giấy rất lạ mắt với những lò nấu cao như những bức lũy.
Lò nấu dó được đắp bằng đất cao tới 5m, miệng lò đặt chiếc vạc lớn, đường kính 2m.
008
Người làng Yên Thái thường đắp lò nấu dó ngay bên bờ sông Tô Lịch để tiện việc ngâm, dặm, đãi vỏ dó.
009
Khi vỏ dó chín, người ta vớt ra đem ngâm cho hết vôi, nhặt bỏ từng mấu nhỏ còn sót lại. Sau đó đem đi rửa, rồi cho vào bể ngâm thêm 15-20 ngày. Sau nhiều lần ngâm, nấu cuối cùng được một loại xơ trắng muốt, đấy chính là chất liệu tinh khiết để làm ra giấy.
010
Dó được cho vào cối lớn, giã nhuyễn bằng chày tay.
Công việc giã dó rất vất vả, chỉ đàn ông mới đảm đương nổi.
011
Đằng sau nhịp chày Yên Thái nện trong sương là sự khó nhọc của người thợ làm giấy: Giã nay rồi lại giã mai / Đôi chân tê mỏi, dó ơi vì mày
012
Sau khi giã bột dó sẽ được nắm chặt
013
.. đem đãi rửa sạch thêm một lần nữa
014
Sông Tô Lịch rất thích hợp cho công việc cần nhiều nước này
015
khâu làm sạch bột
016
khâu làm sạch bột
017
Tiếp theo, bột quánh được thả vào tàu seo. Tàu seo là một bể nước có pha sẵn loại keo bằng nhựa cây mò (có tác dụng ngăn cho các tờ giấy không dính vào nhau). Vữa dó thả vào đây sẽ thành một thứ nước sền sệt. Độ lỏng hay đặc của hỗn hợp này sẽ được pha tùy theo loại giấy.
Dụng cụ để tạo ra các trang giấy là chiếc liềm seo. Liềm được làm bằng cật nứa ngâm, chẻ nhỏ như sợi chỉ, mỗi nan dài 60 - 70 phân (tương đương chiều dài của ống nứa đã bỏ đầu mặt), nan để mộc bột giấy sẽ không bám, do đó phải đem hun khói, kĩ thuật hun rất công phu, người ta dùng mùn cưa trộn với phân bò để đốt, vì chất liệu này cháy chỉ có khói chứ không bốc thành ngọn lửa. Công đoạn tiếp theo là dệt mành seo, tương tự như cách dệt mành mành nhưng dụng cụ nhỏ hơn. Chỉ dùng để dệt se bằng tơ tằm nên chắc, bền và chịu được nước.

Người ta dìm liềm seo vào trong bể, chao đi chao lại. Xơ dó kết lại với nhau trên liềm seo như cái mạng nhện nhiều lớp, tạo nên tờ giấy. Khâu seo giấy tuy nhẹ nhàng, nhưng phải khéo léo, kiên trì nên phụ nữ thường đảm nhiệm công việc này. Họ đứng bên tàu seo, hai tay dùng liềm seo múc nước bột giấy rồi gác lên “đòn cách” bằng tre trên mắt tàu seo cho nước rỏ xuống hết, chỉ còn bột giấy đọng lại trên liềm. Nước khô dần, bột giấy se lại, trang giấy hiện ra.
018
Giấy seo xong còn ướt xếp chồng lên nhau gọi là uốn
019
Uốn được đem đi ép cho thật kiệt nước
020
Công cụ dùng để ép uốn là những thứ có sẵn xung quanh
021
hoặc được chế tạo rất thô sơ
022
Giấy ép xong được bóc, đem xấy hoặc phơi khô và miết phẳng
023
Giấy dó có nhiều kích thước khác nhau, cỡ lớn nhất là 60 x 80 và nhỏ nhất là 20 x 30. Liên kết mạng của xơ dó làm cho tờ giấy xốp, nhẹ, dai. Quy trình sản xuất thủ không có độ axít tạo cho giấy tuổi thọ tới 500 năm.
024
Cùng với những lò nấu, đìa ngâm đãi Làng Giấy còn nổi tiếng với những chiếc giếng
Ai ơi đứng lại mà trông
Kìa vạc nấu dó, kìa sông đãi bìa
Kìa giấy Yên Thái, như kia
Giếng sâu chín trượng, nước thì trong xanh
025
Giếng làng cung cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất giấy
026
Giếng làng cung cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất giấy
027
Một giếng khác
028
Chỉ khác nhau khoảnh khắc bấm máy
029
Bức ảnh cuối cùng nằm trong bộ ảnh của Georges Auguste Marbotte, người tham gia xây dựng tuyến đường sắt Vân Nam. Tuy chỉ ghé qua Hà Nội trên đường sang Vân Nam, nhưng ông cũng kịp ghé thăm Làng Giấy. Điều này chứng tỏ sức lôi cuốn của làng nghề này đối với các kiều dân Pháp.
Nguồn: http://blog.yahoo.com/tranthanhnhan/articles/103410/date/201103
 

  Bình luận của bạn
(*) Họ tên:  
(*) Email:  
(*) Tiêu đề:  
(*) Nội dung:  
Mã: 

Nội dung các bình luận
 

  Các Tin khác
  + Trung thu hai miền đến thời bao cấp sau thống nhất đất nước (05/10/2017)
  + Ảnh cực hiếm về Tết Trung thu Hà Nội thập niên 1920-1930 (05/10/2017)
  + Thú chơi và bầy cỗ tết trung thu xưa (05/10/2017)
  + Không khí Trung thu trên phố Hà Nội xưa (05/10/2017)
  + Những bức ảnh màu đầu tiên ghi lại cảnh trung thu trên phố Hà Nội xưa (05/10/2017)
  + Những hình ảnh về trung thu xưa khiến nhiều người thổn thức (05/10/2017)
  + Chùa Hương xưa (30/06/2017)
  + Hà Nội xưa qua 36hn (27/05/2017)
  + Hà Đông thuở ấy (09/05/2017)
  + Nghề gốm Bát tràng (Ảnh chụp trước năm 1935) (03/05/2017)
 
 
Trang chủ Nội quy Liên hệ Lên đầu trang  
Xa lộ thông tin    Cuộc sống    Thăng Long-Hà Nội    Phố Hà Nội    Nét văn hóa    Những giá trị bảo tồn    Cải tạo, tu bổ, bảo tồn    Quy hoạch - Đô thị    Địa lý- phong thủy    Diễn đàn    Người đẹp    Thời trang    Du lịch    Sức khỏe    Ẩm thực    thư giãn    Mỹ thuật    Góc học tập    Trang ảnh xưa    Góc chụp ảnh   

vietarch-kiến trúc sáng tạo