36phophuong.vn      Thang long HN
Trang chủ
Thăng Long-Hà Nội
 Di sản văn hóa Thăng Long-Hà Nội
 Hà Nội xưa và nay
Tin tức-Sự kiện
Cuộc sống
Những giá trị bảo tồn
Nét văn hóa
Cải tạo, tu bổ, bảo tồn
Quy hoạch - Đô thị
Địa lý phong thủy
Diễn đàn
Du lịch
Trang ảnh
Trang 3D
Trang chủ > Thăng Long-Hà Nội >
  Đông Đô và Đông Quan: Các sự kiện lịch sử chính Đông Đô và Đông Quan: Các sự kiện lịch sử chính , 36phophuong.vn
 
Đông Đô và Đông Quan: Các sự kiện lịch sử chính

  

CHUYỂN ĐÔ VÀO THANH HÓA SAI LẦM LỚN CỦA NHÀ HỒ

Triều Trần tồn tại trong khoảng 175 năm, từ đầu thế kỷ XIII đến hết thế kỷ XIV. Nhưng có một quy luật của các vương triều phong kiến là chỉ những đời vua đầu triều đại là còn hưng thịnh, được lòng dân, còn các triều vua sau này đều trượt dài trên con đường suy thoái rồi sụp đổ. Vào nửa sau thế kỷ XIV, Thăng Long phải chứng kiến nhiều biểu hiện và hậu quả sụp đổ của triều Trần. Những cảnh ăn chơi sa đọa của giới quý tộc quan liêu mà điển hình là vua Trần Dụ Tông (1341-l369), những biến cố cung đình với những mưu mô, tranh đoạt quyền chức... đã nhanh chóng khiến triều Trần phải từ bỏ vũ đài chính trị. Lợi dụng tình trạng ngả nghiêng của triều Trần, một quý tộc ngoại thích là Hồ Quý Ly ra sức củng cố địa vị và gây dựng lực lượng. Năm 1388, Hồ Quý Ly giết Đế Hiện, năm 1391, lại giết Trang Định vương Ngạc là đối thủ chính trị của ông. Đầu năm 1395, Thượng hoàng Nghệ Tông chết. Đó là cơ hội thuận lợi cho Hồ Quý Ly chuẩn bị cướp ngôi nhà Trần.

Năm 1400, Hồ Quý Ly phế bỏ vua Trần thiết lập nên triều Hồ (1400 - 1407). Hồ Quý Ly là một người có tư tưởng khá táo bạo, nhiều việc làm của ông như “hạn điền“,“hạn nô“, đề cao chữ Nôm... là những chính sách khá tích cực đối với đương thời. Nhưng Hồ Quý Ly không phải là một nhà chính trị giỏi. Ông có quá nhiều hành động làm mất lòng dân. Trong những sai lầm về mặt chính trị của Hồ Quý Ly, thì sai lầm nghiêm trọng nhất là việc ông quyết định dời kinh đô vào Thanh Hóa. Từ năm 1397, ngay khi đã thao túng được mọi quyền bính trong tay, Hồ Quý Ly đã sai Thượng thư bộ Lại kiêm Thái sử lệnh là Đỗ Tỉnh đi xem xét đo đạc vùng An Tôn (Thanh Hóa), đắp thành, đào hào, lập nhà Miếu, nền Xã, mở đường phố để dời đô đến đó. Trước đó, việc bàn luận của triều đình nhà Trần chưa có kết luận ngã ngũ, Hành khiển Phạm Cự Luật can là không nên. Hồ Quý Ly vẫn khăng khăng nói: “Ý ta đã định trước rồi, ngươi còn nói gì nữa”. Và cứ tiến hành việc xây kinh đô mới. Tháng 11 năm Đinh Sửu (1397), Hồ Quý Ly bức vua dời đô đến Thanh Hóa. Lại sai Hành khiển đồng tri Đại tông chính tự là Lương Nguyên Bưu dỡ các cung điện Thụy Chương, Đại An ở Thăng Long, bao nhiêu gạch ngói và gỗ to đều giao cho các châu Từ Liêm và Nam Sách chở về kinh đô mới, đi đường gặp bão, chìm đắm mất quá nhiều. Đô thành mới ở An Tôn (Thanh Hóa) mang tên Tây Đô, nhân dân thường gọi là “Thành nhà Hồ”. Thăng Long đổi tên là Đông Đô. Từ đó, trong những năm cuối triều Trần và thời nhà Hồ (1397-1407), Thăng Long mất vị trí trung tâm chính trị của cả nước. Việc dời đô đó của Hồ Quý Ly không có lý do chính đáng và không hợp lòng dân. Trên thực tế Tây Đô chỉ là một đô thành quân sự ở nơi “chật hẹp hẻo lánh, cuối nước đầu non, nên với loạn mà không nên với trị, chỉ cậy hiểm được thôi”(Toàn thư, tập II. Sđd, tr. 191).

Thành nhà Hồ (Ảnh: Internet)

Thành phía tây nhà Hồ (Ảnh: Internet)

Về tất cả các mặt chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, Tây Đô không thể nào thay thế được vị trí của Đông Đô. Thăng Long - Đông Đô vẫn là trung tâm lớn nhất của đất nước và của lòng người. Tương truyền, người dân kinh thành Thăng Long không ủng hộ Hồ Quý Ly, không ủng hộ cả việc dời đô. Tinh thần đó còn được phản ánh trong câu ca dao quen thuộc, chắc chắn là có sau sự kiện lịch sử dời đô nhiều:

Chàng về Hồ, thiếp cũng về Hồ.

Chàng về Hồ Hán, thiếp về Hồ Tây.

Như vậy vào năm cuối thế kỷ XIV và đầu thế kỷ XV, tạm thời Thăng Long mất địa vị trung tâm chính của cả nước. Song sức sống của Thăng Long (Rồng Bay) vẫn còn rất dồi dào và chờ thời cơ hưng thịnh trở lại.

ĐÔNG ĐÔ - ĐÔNG QUAN DƯỚI ÁCH THỐNG TRỊ CỦA GIẶC MINH

Cuối năm 1406, vận mệnh của đất nước và của Thăng Long - Đông Đô phải trải qua một thử thách cực kỳ ác liệt do cuộc chiến tranh xâm lược cùng 20 năm đô hộ của nhà Minh (1407-1427) gây ra. Vào đầu thế kỷ XV, nhất là dưới triều Minh Thành Tổ (1403-1424), nhà Minh đạt đến giai đoạn toàn thịnh và đưa Trung Quốc bước vào vị trí một đế chế lớn mạnh nhất phương Đông. Xu hướng bành trướng chủ yếu của đế chế Đại Minh lúc bấy giờ là phương Nam, nhất là Đông Nam Á. Đối với nước Đại Việt, sau nhiều lần không khuất phục được, nhà Minh chủ trương xâm lược bằng vũ lực.

Tháng 9 năm Bính Tuất (1406), Minh Thành Tổ phát một đạo quân mấy chục vạn người xâm lược Đại Việt Sau khi hạ thành Đa Bang (Ba Vì), chọc thủng phòng tuyến của quân đội nhà Hồ, quân Minh tràn xuống thành Đông Đô. Ngày 21-1-1407, thành Đông Đô thất thủ. Quân Minh vào thành, lập doanh trại ở đông nam thành, thả quân cướp bóc phố phường, hãm hiếp phụ nữ, vơ vét vàng bạc, rồi kiểm kê kho tàng, chiêu tập dân phiêu tán, đặt quan cai trị, định kế đóng giữ lâu dài.

Dưới ách thống trị của nhà Minh, thành Đông Đô bị đổi tên là thành Đông Quan, và trở thành sào huyệt trung tâm của giặc. Chúng dựng lên ở đây một bộ máy chính quyền đô hộ đứng đầu quận Giao Chỉ. Xung quanh thành Đông Quan, chúng thiết lập một hệ thống đồn lũy bảo vệ ngoại vi do 5 vệ quân - theo binh chế nhà Minh, mỗi vệ có 5.600 quân đồn trú là: Tả, Hữu, Trung, Tiền, Hậu. Thành Điêu Diêu (di tích hiện nay ở Gia Lâm) là một trong những đồn lũy phòng vệ đó.

Theo Lịch sử Thăng Long- Hà Nội, Nguyễn Vinh Phúc (cb), Lê Văn Lan, Nguyễn Minh Tường, NXB Trẻ, Tp.HCM, 2005.

 


  Bình luận của bạn
(*) Họ tên:  
(*) Email:  
(*) Tiêu đề:  
(*) Nội dung:  
Mã: 
43290

Nội dung các bình luận
 

  Các Tin khác
  + Thông báo (03/08/2019)
  + Sông, hồ ở Hà Nội xưa và nay (22/07/2011)
  + Café cổ Hà Nội xưa và nay (22/07/2011)
  + Quá trình đô thị hóa trong thời Pháp thuộc (15/07/2011)
  + Hà nội - Xưa và Nay - Sứ quán Trung Quốc (14/06/2011)
  + Hà nội - Xưa và Nay - Góc phố Hàng Khay (14/06/2011)
  + Hà nội - Xưa và Nay - Toà soạn báo Hà Nội Mới (14/06/2011)
  + Chợ phiên Thăng Long-Hà Nội xưa và nay (15/04/2011)
  + Số phận tượng thần tự do Hà nội (10/04/2011)
  + Chùa Hòe Nhai xưa và nay (23/03/2011)
 
 
Trang chủ Nội quy Liên hệ Lên đầu trang  
Thăng Long-Hà Nội    Tin tức-Sự kiện    Cuộc sống    Những giá trị bảo tồn    Nét văn hóa    Cải tạo, tu bổ, bảo tồn    Quy hoạch - Đô thị    Địa lý phong thủy    Diễn đàn    Du lịch    Trang ảnh    Trang 3D   

vietarch-kiến trúc sáng tạo